Jeśli eliminujemy z diety określone składniki, należy je zastąpić takimi o podobnej wartości odżywczej. Szczególnie jeśli są to składniki tak ważne dla rozwoju dziecka jak mleko i jego przetwory. W ich miejsce najczęściej zaleca się stosowanie preparatów mlekozastępczych zawierających znacząco zhydrolizowaną frakcję białek mleka krowiego, dzięki temu ich właściwości alergizujące są znacznie obniżone i u większości dzieci z alergią na białka mlek krowiego nie powodują niepożądanych objawów. Jeśli okaże się, że preparat mlekozastępczy nie przynosi u malucha oczekiwanej poprawy należy rozważyć zmianę hydrolizatu o znacznym stopniu hydrolizy na mieszankę aminokwasową.

mieszanki mlekozastępcze

Spis treści:

  1. Czym są mieszanki mleko zastępcze?
  2. Czy mieszanki mlekozastępcze mogą uczulać?

Czym są mieszanki mleko zastępcze?

Zależnie od natężenia objawów alergii na białka mleka krowiego (ABMK) stosuje się różne mieszanki mlekozastępcze.

Dzieci ze zdiagnozowaną alergią na białka mleka krowiego mają zastosowaną dietę, w której eliminuje się białka mleka krowiego z codziennego jadłospisu, a lekarz przepisuje im mieszankę mlekozastępczą w zależności od stopnia nasilenia objawów:

  • mieszankę o wysokim stopniu hydrolizy (eHf) jeśli dziecko ma łagodne lub umiarkowane objawy alergii,
  • mieszankę elementarną, czyli aminokwasową (AAF), jeśli dziecko ma ciężkie objawy alergii na białka mleka krowiego.

Ważnym krokiem jest diagnoza ABMK – przy łagodnej postaci alergii lekarz rozpocznie diagnostykę od dokładnego wywiadu i w przypadku podejrzenia alergii na białka mleka krowiego zaleci wprowadzenie mieszanki o znacznym stopniu hydrolizy, czyli takiej, która zawiera „rozbite” białka mleka krowiego. Po 2-4 tygodniach i zaobserwowaniu poprawy należy ponownie, pod okiem lekarza, wprowadzić białka mleka krowiego. Jeśli taka prowokacja spowoduje ponowne pojawienie się objawów lekarz, stwierdza alergię i zaleca stosowanie mieszanki mlekozastępczej o wysokim stopniu hydrolizy. W części cięższych przypadków alergii objawy mogą nie ustąpić po 2-4 tygodniach stosowania zaleconej mieszanki mlekozastępczej objawy mogą ustąpić tylko. W takim przypadku lekarz może zalecić zastosowanie mieszanki aminokwasowej (elementarnej). Taka mieszanka jest oparta na niealergizujących aminokwasach (bez białka mleka krowiego).

Decyzję o leczeniu podejmuje lekarz – zawsze konsultuj zaobserwowane objawy i wątpliwości dotyczące zdrowia dziecka z lekarzem.

Wspomnieliśmy już o alternatywie, jaką są preparaty sojowe, bardzo pomocne w leczeniu dietetycznym niektórych postaci alergii pokarmowej. Istnieją jednak przeciwwskazania takie jak wiek (nie stosujemy ich poniżej 6. miesiąca życia dziecka) czy stan zapalny przewodu pokarmowego. Innym ryzykiem jest reakcja krzyżowa z białkami mleka krowiego oraz niekorzystne działania fitynianów i estrogenów, które można znaleźć w nasionach soi.

Czy mieszanki mlekozastępcze mogą uczulać?

Mieszanki o wysokim stopniu hydrolizy również mogą uczulać: coraz częściej obserwuje się przypadki, kiedy uzyskane w ten sposób mieszanki prowokują działania alergiczne. Uczulenie na zawarte w niej hydrolizaty może być przyczyną braku poprawy klinicznej u leczonych tymi mieszankami osób z atopowym zapaleniem skóry.

Wtedy zaleca się mieszankę elementarną, w której frakcja białkowa zastąpiona jest zestawem syntetycznych aminokwasów. Zasadność takiego kroku może potwierdzić pozytywny wynik oznaczenia sIgE przeciwko kazeinie lub frakcjom serwatkowym białek mleka krowiego.

Jeśli wszystko przebiega według planu, przychodzi czas oceny skuteczności diety eliminacyjnej, która powinna trwać według niektórych wytycznych minimum 6 miesięcy.

Taka ocena pozwoli na ustalenie tego, czy i jak organizm nabywa tolerancję na pierwotnie szkodliwy pokarm. Aby się przekonać o skuteczności prowadzonego leczenia, przeprowadza się próbę prowokacyjną z pokarmem, który wcześniej uczulał.

Dieta eliminacyjna to również pewne zagrożenia, o których warto wiedzieć, dlatego należy prowadzić ją cierpliwie i z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności. Nie wolno nierozważnie i bez przemyślenia usuwać pokarmów z diety.

Paradoksalnie stosowanie diety może skutkować utratą tolerancji na wcześniej badany alergen. Mieszanki, które zawierają częściowo zhydrolizowaną frakcję białkową mleka krowiego, służą wyłącznie profilaktyce rozwoju procesu alergicznego. Nie stosuje się ich do postępowania dietetycznego w alergii.

Sięgając po różne rozwiązania, należy pamiętać o możliwości wystąpienia reakcji krzyżowych z białkami mleka krowiego. Co więcej, niektóre z tych preparatów – stosowane jako wyłączny produkt odżywczy – nie są wystarczającym źródłem białka, ponieważ nie spełniają zapotrzebowania leczonych.